Moduły, Starter Kity, Rulebooki… od czego zacząć przygodę z ASL – poradnik

Moduły, Starter Kity, Rulebooki… o co w tym wszystkim chodzi i od czego zacząć, żeby się nie pogubić?

Dodatków i modułów do ASL jest całe mnóstwo. Jeżeli dopiero zaczynacie swoją przygodę z Advanced Squad Leader, to widok kilkudziesięciu pudełek, różnych podręczników i tajemniczych nazw może przyprawić o lekki zawrót głowy. I szczerze? To całkowicie normalne.

W zależności od Waszego doświadczenia z grami wojennymi oraz zasobności portfela postaram się przybliżyć, jak rozsądnie wejść w świat ASL i nie zaliczyć kosztownego falstartu.

Na początek warto podzielić cały system na cztery główne grupy, którymi będziemy się posługiwać:

1. Advanced Squad Leader Starter Kit
2. Advanced Squad Leader
3. Advanced Squad Leader Historical Module
4. Deluxe Advanced Squad Leader

Do każdej z tych grup znajdziecie zarówno duże moduły, jak i mniejsze dodatki, kampanie czy pakiety scenariuszy. Część z nich została wydana przez Multi-Man Publishing, a część przez inne wydawnictwa tworzące materiały kompatybilne z systemem ASL.

Poniżej postaram się krótko scharakteryzować każdą z tych grup. Nie będziemy zagłębiać się w szczegóły zasad – na to przyjdzie jeszcze czas. Skupię się natomiast na tym, co zawierają poszczególne moduły, ile mniej więcej kosztują i czy są dobrym wyborem dla osób rozpoczynających przygodę z ASL.

1. Advanced Squad Leader Starter Kit (ASLSK)

Do tej pory ukazały się cztery części Starter Kita. Pierwsze trzy stopniowo wprowadzają kolejne elementy gry, natomiast czwarta przenosi nas na front wojny na Pacyfiku. Zasady są znacznie prostsze niż w pełnym Advanced Squad Leader, dzięki czemu Starter Kity są świetnym sposobem na rozpoczęcie przygody z systemem.

Pierwsza część koncentruje się wyłącznie na walce piechoty i właśnie od niej polecam zacząć.

W niepozornym pudełku znajdziecie wszystko, co jest potrzebne do gry:

• dwie mapy,
• komplet żetonów,
• kostki,
• osiem scenariuszy,
• instrukcję z podstawowymi zasadami.

I tutaj pojawia się pierwsza rzecz, którą naprawdę doceniłem. Nie musicie zastanawiać się, czy brakuje Wam jakiegoś modułu, dodatkowych żetonów albo odpowiedniej mapy. Otwieracie pudełko i po prostu możecie zacząć grać. W świecie pełnego ASL… uwierzcie, nie zawsze jest to takie oczywiste.

Instrukcja jest krótka, napisana przystępnym językiem i uczy tego, co w ASL najważniejsze – walki piechoty. To właśnie ona stanowi fundament całego systemu, dlatego warto poświęcić jej trochę czasu.

Moja ocena dla nowych graczy: 10/10

Cena: około 200 zł.

Jeżeli Starter Kit przypadnie Wam do gustu, warto pomyśleć o kolejnych częściach:

• Starter Kit 2 – dwie nowe mapy, kolejne żetony, osiem scenariuszy oraz zasady używania dział.
• Starter Kit 3 – następne dwie mapy, nowe jednostki i wprowadzenie do walk pancernych.
• Starter Kit 4 – przenosi działania na Pacyfik i wprowadza zasady charakterystyczne dla tego teatru działań.

Każda z tych części kosztuje obecnie około 200–250 zł.

PUŁAPKA

Na rynku możecie natknąć się również na moduły oznaczone jako ASL Starter Kit Historical Module, między innymi:

• Decision at Elst – Historical Starter Kit Module 1
• Marco Polo Bridge – Starter Kit Module 2

Choć nazwa zawiera słowa „Starter Kit”, nie są to produkty, które polecałbym na początek.

To rozbudowane kampanie historyczne składające się z wielu scenariuszy. Wymagają znacznie większej znajomości zasad, sporej ilości miejsca na stole oraz… wolnego czasu. Naprawdę sporej ilości.

Jeżeli jednak dobrze opanujecie Starter Kity 1–3 i będzie Wam mało, wtedy zdecydowanie warto się nimi zainteresować.

2. Advanced Squad Leader

Przechodzimy do dania głównego.

Kilkanaście dużych modułów, setki żetonów, dziesiątki map i scenariuszy oraz podręcznik liczący kilkaset stron. Do tego segregator, który… z każdym kolejnym modułem robi się jeszcze grubszy, ponieważ nowe strony instrukcji po prostu wpina się do środka.

Tak, dobrze przeczytaliście. W XXI wieku nadal kupuje się strony do segregatora. I wiecie co? To naprawdę ma sens.

Przerażeni?

Może trochę. Ale spokojnie – kiedyś nie było Starter Kitów i wszyscy zaczynali właśnie od pełnego ASL. Da się to zrobić, choć wymaga nieco więcej cierpliwości.

Jeżeli czujecie, że chcecie od razu wskoczyć na głęboką wodę, to tak naprawdę potrzebujecie dwóch podstawowych elementów.

1. Rulebook, czyli instrukcja

Można by pomyśleć, że zakup instrukcji nie powinien stanowić większego problemu.

No cóż… witajcie w świecie ASL.

Na rynku możecie spotkać kilka różnych wersji podręcznika i każda z nich ma swoje zalety oraz wady.

Rulebook w segregatorze

To klasyczna i najbardziej kompletna wersja podręcznika.

Duża, ciężka i średnio wygodna do przenoszenia, ale ma jedną ogromną zaletę – można ją na bieżąco uzupełniać o kolejne rozdziały dołączane do nowych modułów. Dzięki temu wszystkie zasady znajdują się w jednym miejscu.

Jeżeli planujecie regularnie grać w pełnego ASL, prędzej czy później i tak najprawdopodobniej skończycie właśnie z tą wersją.

Koszt: około 450–500 zł.

---

Rulebook – Pocket Edition

To uproszczona wersja wydana w formie tradycyjnej książki.

Nie zawiera modułu historycznego ani rozdziału H, poświęconego pojazdom i sprzętowi wojskowemu.

Nazywanie jej „Pocket Edition” jest jednak dosyć odważne. Książka ma kilkaset stron i raczej nie zmieści się w kieszeni żadnej kurtki, chyba że mówimy o płaszczu oficera Wehrmachtu. Wydawca najwyraźniej ma dość specyficzne poczucie humoru.

Mimo wszystko jest zdecydowanie wygodniejsza podczas samej rozgrywki niż ciężki segregator.

Brakujące rozdziały można później dokupić osobno.

Koszt: około 300 zł.

---

eRulebook

To kompletna instrukcja w wersji elektronicznej.

Jest regularnie aktualizowana, zawiera wszystkie poprawki i pozwala błyskawicznie wyszukiwać konkretne zasady. Pod tym względem wygrywa z papierowymi wydaniami.

Jeżeli jednak, tak jak ja, lubicie usiąść z książką i przekładać kolejne strony, to czytanie kilkuset stron na ekranie może nie być najprzyjemniejszym doświadczeniem.

Ale są też osoby, które nie wyobrażają sobie korzystania z papierowej instrukcji i dla nich będzie to najlepszy wybór.

Koszt: około 250 zł.

---

Dobrze…

Mamy już instrukcję.

Problem w tym, że nadal nie mamy map, żetonów ani scenariuszy.

Sama instrukcja nie pozwoli nam jeszcze rozegrać ani jednej partii.

Potrzebujemy pierwszego modułu.

2. Beyond Valor – Module 1

To właśnie tutaj, moim zdaniem, zaczyna się prawdziwa przygoda z pełnym Advanced Squad Leader.

Beyond Valor zawiera podstawowe mapy, komplet żetonów armii niemieckiej, radzieckiej oraz część armii fińskiej, a także ponad dwadzieścia scenariuszy.

Najważniejsze jest jednak coś innego.

To moduł samodzielny.

Oznacza to, że wszystkie scenariusze zawarte w Beyond Valor można rozegrać bez kupowania kolejnych pudełek. W późniejszych modułach nie jest to już takie oczywiste – wiele z nich wymaga map lub żetonów pochodzących właśnie z Beyond Valor.

Nie bez powodu otrzymał numer 1.

Można powiedzieć, że wraz z Rulebookiem tworzy on coś w rodzaju podstawki do pełnego ASL.

Koszt: około 600 zł.

Czy istnieje tańsza alternatywa?

Jeżeli mówimy o pełnym ASL…

Niestety nie.

Jeżeli wydatek rzędu tysiąca złotych na sam początek wydaje się zbyt duży, naprawdę nie ma w tym nic złego, żeby zacząć od Starter Kitów.

Ba…

Sam polecam właśnie taką drogę większości nowych graczy.

3. Advanced Squad Leader Historical Module (HASL)

Mówiąc najprościej – Historical ASL to pełny Advanced Squad Leader wzbogacony o dodatkowe zasady historyczne oraz rozbudowane kampanie.

To już nie są pojedyncze scenariusze rozgrywane w jeden wieczór. Kampanie historyczne potrafią składać się z wielu bitew rozgrywanych na ogromnych mapach przedstawiających rzeczywiste miejsca walk. Każda decyzja podjęta w jednej rozgrywce może mieć wpływ na kolejne etapy kampanii.

Brzmi świetnie? Jest jednak pewien haczyk.

HASL-e są wymagające praktycznie pod każdym względem. Potrzebujecie bardzo dobrej znajomości zasad pełnego ASL, sporo miejsca na stole i… jeszcze więcej czasu. Niektóre kampanie potrafią towarzyszyć graczom przez wiele spotkań.

Dodatkowym problemem jest dostępność. Wiele historycznych modułów od dawna nie jest już drukowanych, dlatego znalezienie ich w sklepach graniczy z cudem. Pozostaje rynek wtórny, gdzie ceny potrafią przyprawić o zawrót głowy.

Czy warto?

Zdecydowanie tak.

Czy na początek?

Zdecydowanie nie.

Koszt: od kilkuset złotych do nawet ponad 1000 zł – w zależności od modułu i jego dostępności.

4. Deluxe Advanced Squad Leader (Deluxe ASL)

Jeśli dobrze znasz zasady zwykłego ASL to Deluxe ASL nie będzie już dużym przeskokiem. Największą zmianą w stosunku do zwykłego Advanced Squad Leadera jest większy rozmiar hexów, co przekłada się na możliwość pozycjonowania jednostek wewnątrz hexa. Deluxe ASL zawiera też kilka dodatkowych modułów rozbudowujących tę odnogę serii.

Koszt: 400-450zł

Czy to już wszystko?

Myślę, że większość z Was już zna odpowiedź…

Oczywiście, że nie.

Gdyby świat ASL kończył się na czterech opisanych wcześniej grupach, ten artykuł byłby zdecydowanie krótszy. A prawda jest taka, że to dopiero wierzchołek góry lodowej.

Praktycznie do każdej z tych czterech głównych odnóg ASL znajdziecie dodatkowe pakiety scenariuszy, nowe mapy, rozszerzenia oraz kolejne moduły rozwijające grę.

W przypadku Starter Kitów są to między innymi Expansion Packi, natomiast dla pełnego Advanced Squad Leadera wydawane są Action Packi. Zazwyczaj mają formę niewielkich zeszytów zawierających od kilku do kilkunastu nowych scenariuszy. Często znajdziecie w nich również dodatkową mapę, a czasem nawet nowe żetony.

Od lat wydawany jest również magazyn ASL Journal (wcześniej ASL Annual), w którym znajdziecie artykuły poświęcone zasadom gry, analizy taktyczne, raporty z rozegranych bitew oraz odpowiedzi na nietypowe sytuacje, które potrafią wydarzyć się podczas rozgrywki.

No i oczywiście… kolejne scenariusze. Jakby tych dostępnych było jeszcze za mało.

Warto również pamiętać, że dodatki do ASL tworzy nie tylko Multi-Man Publishing. Istnieje wielu niezależnych wydawców, którzy od lat przygotowują świetne materiały kompatybilne z systemem.

Jednym z najbardziej znanych przykładów jest Poland in Flames, wydany przez Bounding Fire Productions. Moduł poświęcony kampanii wrześniowej zawiera blisko 50 scenariuszy z udziałem Wojska Polskiego. Trzeba jednak pamiętać, że do rozegrania wielu z nich niezbędne są komponenty z innych modułów pełnego ASL.

I właśnie tutaj bardzo łatwo wpaść w pułapkę.

Zaczynacie od jednego pudełka. Potem dokupujecie drugi moduł, bo potrzebny jest do kilku ciekawych scenariuszy. Następnie okazuje się, że przydałaby się jeszcze jedna mapa, kolejny Action Pack… i zanim się obejrzycie, pół regału zajmuje ASL.

Nie pytajcie skąd to wiem…

Najważniejsze? Nie dajcie się zwariować.

Jeżeli z całego tego artykułu mielibyście zapamiętać tylko jedną rzecz, niech będzie nią właśnie ta.

Nie próbujcie kupić wszystkiego od razu.

ASL to hobby, które rozwija się latami. Większość graczy budowała swoje kolekcje przez wiele lat i naprawdę nie ma potrzeby, żeby na początku mieć wszystko.

Kupujcie kolejne moduły wtedy, kiedy poczujecie, że wykorzystaliście możliwości tych, które już posiadacie. Dzięki temu nie tylko zaoszczędzicie sporo pieniędzy, ale przede wszystkim nie przytłoczy Was liczba map, żetonów i zasad.

A przede wszystkim… będziecie mieli więcej czasu na granie niż na przeglądanie sklepów internetowych.

Na zakończenie

Serdecznie gratulujemy wszystkim, którzy dotrwali do końca tego artykułu.

Mamy nadzieję, że udało nam się choć trochę uporządkować świat Advanced Squad Leadera i pokazać, że ten pozorny chaos ma jednak swoją logikę.

Jeżeli dopiero rozpoczynacie swoją przygodę z ASL, nie przejmujcie się liczbą pudełek, modułów i dodatków. Każdy z nas kiedyś zaczynał i każdy kiedyś zastanawiał się, od czego właściwie zacząć.

Na portalu ASL Polska będziemy regularnie publikować kolejne poradniki dla początkujących, recenzje modułów oraz materiały, które – mamy nadzieję – ułatwią Wam wejście do tego fantastycznego świata.

Do zobaczenia przy stole!